عایق کاری موتورخانه به جهت صرفه جویی در مصرف انرژی ، جلوگیری از آسیب دیدن قطعات در اثر خورندگی و یا جلوگیری از نفوذ رطوبت و صدا مورد استفاده قرار می گیرد .عایق کاری در بسیاری از بخش ها مانند پنجره ،دیوارها ،درها و کف و سقف ، لوله انتقال وکانال های توزیع هوا انجام می پذیرد .این عمل موجب صرفه جویی در انرژی و کم شدن هزینه ها می شود . عايق بندی بخش های گرم يكي از به صرفه ترین راه های افزايش استفاده و کارایی از انرژي می باشد .درون تاسیسات و موتورخانه ها تجهیزات را در برابر تغییرات هوا و صدا بهینه سازی کرده که علاوه بر بهبود فرایند ، از صدای دستگاه ها جلوگیری خواهد کرد .یکی از مهم ترین کار ها برای اجرای موتورخانه یا اجرای تاسیسات مکانیکی عمل بهینه سازی بوده که به سلامت تجهیزات کمک بسیاری خواهد کرد .
عایق کاری موتورخانه
بهینه سازی موتورخانه برای صدا ، موجب افزایش عملکرد و رفع صدای آزار دهنده دستگاه می شود که کیفیت و عملکرد را نیز افزایش می دهد.انجام عایق کاری صوتی و حرارتی و رطوبتی موتورخانه موجب افزایش مقاومت و استحکام می شود.پس از نصب و اجرا موتورخانه یا اجرا تاسیسات مکانیکی ، ضروری ترین کاری که باید انجام شود ، بهینه سازی و جلوگیری از هدر رفت انرژی می باشد .علاوه بر جلوگیری از هدر رفت انرژی ، عایق کاری موتورخانه سبب شده تا به تجهیزات در سلامت کامل به سر برده و در برابر تغییرات دما و … فرسوده نشوند .در انجام بهینه سازی موتورخانه بهتر است به جنس آن توجه داشت . عایق بندی باید با توجه به نوع محیط و فضای موتورخانه بکار گرفته شود .
جنس عایق بندی
از رایج ترین عایق بند ها میتوان به پشم شیشه، پشم های معدنی، پشم سنگ وعایق های قالبی و پیش ساخته اشاره کرد.جهت داشتن یک عایق کاری با بازدهی بالا می توان عایق پلی یورتان ، الاستومتری ویا پشم سنگ استفاده کرد که مانع از هدر رفتن انرژی می شود .در نحوه کارکرد عایق کاری موتورخانه ، لوله ها جنس عایق باید کیفیت بالایی داشته باشد ممکن است به علت عدم عایق کاری صحیح یا عدم عایق کاری اتلاف انرژی گرمای و سرمایشی در ساختمان حتی تا ۹۰ درصد نیز پیش رود.اگر ساختمان عایق ایجاد نشود خود موجب هزینه های بیشتری میشود عایق کاری درست واصولی موجب کم شدن هزینه های انرژی میگردد . لولههای موتورخانه را باید بر اساس نوع و کارکرد دما و شرایط مورد نیاز محیط انتخاب و استفاده کرد . عملکرد عایق حرارتی مانند پشم سنگ، پلی بورتان ، پلی استایرن ، الیاف مصنوعی و فومها باید با توجه به عایقکاری لولههای موتورخانه و بر پایه نو کاربری استفاده شود. برخی کانالها و لولهها توکار میباشد عایق بندی درست این لوله ها باعث ذخیره انرژی در سیستم گرمایشی، سرمایشی و تهویه میگردد در حقیقت عایق بندی موتورخانه برای سیستم گرمایشی باعث جلوگیری از هدر رفت گرما و دما میشود و در لولههای آب سرد نیز از یخ زدگی آنها جلوگیری میکند و از زنگ زدگی لوله های فلزی نیز پیشگیری میکند .
آموزش عایق بندی استاندارد موتورخانه
برای عایق کاری موتورخانه به صورت استاندارد ، ابتدا باید با اندازه گیری قطر لوله ها مقدار عایق مورد نیاز را تعیین کرد .عایق به وسیله شیم مفتول نرم به دور لوله پیچیده شود در دورعایق نیز باید مقوا گذاشته شود و چسبانده شود این مقوا برای صاف بودن لوله استفاده میشود بعد از پلاستیک برای مقاوم کردن مقوا در برابر رطوبت استفاده می شود سپس پارچه باید به دور لوله پیچید شود معمولا اندازه پارچه باید حدود پنج سانتی متر بیشتر از لوله باشد .مواد اولیه مانند مل در ظرف آبی ریخته می شود و حدود ده ساعت خیس می خورد ، بعد از آن حدود یک به شش چسب چوب به مل اضافه شده و مخلوط می کنند .مواد را به پارچه زده و بر روی لوله نصب می کنند پس از خشک شدن مطابق با نوع لوله اب گرم و یا سرد رنگ روغن زده می شود و عایق کاری موتورخانه تکمیل می شود.همچنین باید بررسی شود که آیا عايق کاری موتورخانه نياز به حفاظت در برابر هوا، مواد خورنده، آب و مواد شيميايی دارد یا خیر .
عايق ها براساس نحوه کار و جنسشان به انواع هدايت حرارتی ، تشعشعی ، رطوبتی ، صدا تقسیم می شوند و براساس نوع جنس دو دسته فوم های الی و غیر الی تقسیم می شوند فوم های الی همانند فنولیک پلی استایرن ، پلی یورتان ، پلی اتیلن هستند و فوم های غیر عالی همانند پشم سنگ، پشم شیشه، پشم، فوم شیشه، سیلیکات کلسیم، پشم سرامیک، ورمیکولیت هستند .
دسته بندی سیستم های عایق بندی
سيستمهايی كه عايق بندی یا عایق کاری موتورخانه می شوند سه دسته دمايي دارند:
1. دماي منفی مانند سيستمهای آب سرد يا يخ و سيستمهاي صنعتي سرد کننده وخنک کننده ها
2. دمايی معمولی و متوسط مانند لوله بخار، لوله كشي و كوره ها، دوکش ها
3. دماهايی بالا مانند كوره ذوب آهن، سيستم هاي هواكش لوله كشي ،دستگاه هاي توليد برق و توربين ها
در عايق بندی مناسب لوله ها عوامل زیادی از جمله ضریب تابش سطح ، ضریب انتقال حرارت ،مقاومت در مقابل بخار و ضخامت عایق و چگالی همینطور مقدار رطوبت محيط، مقدار و فضاي باز بين عايق ها دخالت دارند . در عايق حرارتی پشم معدنی ، پشم شیشه و پشم سنگ و عايق های پيش ساخته استفاده میشود و در عايق كاري حرارتی بیشتر از پشم شیشه استفاده می شود . در صنعت نیز از عایق بندی الاستومتری، فومهای پلی یورتان، پشم سنگ بطور گسترده استفاده می شود .
جنس انواع عایق
جنس عايق تاثير بسیاری در عملکرد عايق کاری موتورخانه داشته و باید حتما توسط افراد متخصص انجام شود .
پشم شیشه
پشم شيشه از الياف غير ارگانيك با شيشه از برزين ارگانيك تشکیل شده که به هم متصل اند، ساخته می شود. پشم شيشه در عايق های الياف معدنی و در عايق بندی حرارتی و هم در عايق بندی صوتي به كار می رود. پشم های معدنی و پشم شيشه عايق های گرم کننده هستند.
پشم معدنی
پشم های معدني مثل پشم سربار، پشم معدنی از الياف غيرارگانيك ساخته شده با رزين ارگانيك به هم متصل می شوند . پشم های معدنی مقاومت حرارتي بالايي دارد و در اندازه هاي مختلف يافت مي شوند. از پشم سنگ به عنوان بهینه سازی حرارتی ، صوتی و ضدآتش در عایق کاری موتورخانه نیز استفاده می شود.
فوم های الاستومری
فوم هاي الاستومری یا فوم های انعطاف پذير، فومهاي نرم ساخته شده از لاستيك الاستومر هستند این مدل فوم ها عايق سرد به حساب میایند و در برابر نفوذ بخار مقاومت بسيار بالايي دارد زیرا دیگر نیاز به پوشش خارجی نیست .
مقاومت این فوم های انعطاف پذير به همراه تابش مناسب سطح لاستيک این مدل فوم ها را به عایقی بسیار مناسب با ضخامت های کم تبدیل کرده است که از چگالش و تبريد در عايق كاري لوله هاي سرد جلو گیری میکند فوم های انعطاف پذير الاستومری در يخچال ، مبرد و سردخانه ها ، سيستم های تهويه مطبوع استفاده فراوان دارد .
از فومهاي الاستومری ایکس پی ای در خط لوله گرم استفاده مي شود.
ايروژل
این مدل از عايق ها سيليكاتي هستند در بين عايق ها در صنعت و تجارت کمترین ضريب انتقال حرارت را دارند و مدل لوله اي آيروژل معمولا کمتر یافت می شود اما میتوان مدل رول های ايروژل را به دور لوله بست از ايروژل در عايقكاری لوله ها چندان استفاده نمی شود .
معمولا عایق کاری موتورخانه یا تاسیسات برای لوله های رفت و برگشت سيستم گرمايش محيط و رفت و برگشت آب گرم و منبع دو جداره وكويل دار انجام می شود
فوم صلب
از این فومهاي صلب پليمري مثل پلييورتان و يا پلي استايرن وفنوليك در عايق بندی لوله ها استفاده مي شود. این فوم ها انتقال حرارت کم و پاييني دارند همینطور خواص ضد آكوستيكی بسيار ناچيزی نیز دارند. اين فوم ها به صورت تزريقي يا آماده در ابعاد استاندارد به فروش می رسند .